Nysa Łużycka i jej zalewisko przy miastów Görlitz i Zgorzelec warto szczególnej ochrony

Dies ist die Übersetzung, des deutschen Artikels: AHA hält Lausitzer Neiße und ihre Aue auch in den Städten Görlitz und Zgorzelec für besonders schützenswert ins Polnische

Po raz pierwszy wymieniony w 11.im wieku miasto Görlitz, który uosabia dzisiaj niemiecko-polskim podwójnym miastem Görlitz i Zgorzelec, między innymi jest charakertyzowany przez Nysy i jej lasów łęgowych. Rzeka, która jest określona długości 253 km, razem ze swoimi rzekami źródłymi (Nysa Wiesentalska, Biała Nysa, Czarna Nysa i Nysa Gablońska) pochodzi z Izery w Czechach i płynie w pobliżu Kosarzyny w 854 km-długościowej Odry. Za 808 km Wartą, która uchodzi po polskiej stronie w Odry, Nysa jest drugim najdłuższym dopływem Odry. Jej powierzchnia zlewni wynosi 4.460 kilometrów kwadratowych, z których obszar zlewiska po niemieckiej stronie wynosi 1,411 km². Długość Nysy w Saksonii wynosi 74,2 km, w Brandenburgii 74,6 km a wRepublice Czeskiej 55,1km. Lokalne dorzecze wodne Nysy w Czechach wynosi 375,3km².

Dokument „Hydrologiczne i środowiskowe badania związane z wdrażaniem RDW UE rozważające obszaru rehabilitacyjny wydobycia węgla brunatnego w zlewni Nysy Saksonii“ zawiera nastepujacą bardzo ważną charakterystykę rzeki i jej dopływów:

„Ciągłość ekologiczna Nysy i jej dopływy została mocno ograniczona przez różnych zastosowań, na przykład przez turbiny wodne do produkcji energii elektrycznej. Pomimo tego, wody mają wysokim ekologicznym potenziałem. Dolina Nysy cechuje sie z meandrów i poziomów tarasowych. Tutaj znajdują się liczne starorzecza częściowo zamulone z resztkami naturalnego drewna iglastego i liściastego, łąk zalewowych i podmokłych oraz mieliznów. W dolnym biegu płaskie obszary dominują w krajobrazie.“

Nadal dokument wykonuje o hydrologii i o wpływ i oddziaływań górnictwa:

„Skutki obniżenia wód gruntowych w związku z wydobyciem węgla brunatnego Nochten i Reichwalde powodują ilościowych deficytów wód podziemnych, które mają wpływ na obszar zlewni Nysy. Oprócz tego ekstrakcja wody z związku z zalaniem byłych kopalnii węgla brunatnego ma wpływ na ilości wody przepływające. […] Odprowadzenia i pobranie wody od względnie w Nysę poza tym mają znaczenia dla równowagi materialnej wody dopływu. […] Do tego doprowadzi odprowadzenie wody przez wodociągi w Leuba, Görlitz, Forst i Guben, pobory rolnicze w Rothenburg i w Brandenburg oraz odbiorców przemysłowych w Guben. Pobrania są dokowywany przez oczyszczalnii ścieków Hirschfelde, Görlitz, Rothenburg i Bad Muskau. […]

W perspektywie interesów tych użytkowników odprowadzenia wody nadal będą wzrastać. Będzie wzrost głównych poborów wody do zalania pozostających jezior w zlewni. Jednocześnie Ramowa Dyrektywa Wodna UE (RDW) i wyznaczone terminy unijny muszą być utrzymywane. Z tego wynika, że Nysa i większość dopływ i jezior w zlewni nie będą osiągnąć „dobrego stanu“. Ponieważ ciągłość ekologiczna Nysy i jej dopływów jest poważnie ograniczona w wyniku różnych zastosowań, powstaje ciągle wysokie ryzyko dla zasób rybów/ichtiofauny. Pomimo tego wody Nysy mają wysoki potencjał ekologiczny.“

O ochronie środowiskowej Nysy dokument wydaje bardzo ważną ocenę: „Wartościowe cechy zlewni Nysy od perspektywy ochony środowiska są zasoby biotopów zależnych od wód działających według §26, zasoby biotopów według saksonskiej czerwonej listy, wystąpienie kilku zagrożonych gatunków ryb, jak również znaki innych zagrożonych gatunków. Ponadto, „obszar Nysa“ zgłoszony jest jako obszar FFH (UE nr. DE4454-302). Rozpościera się na 2450 hektarów od Zittau do Bad Muskau. Od 14 rodzajów siedlisku FFH (w tych trzech priorytetowych) 7 są siedliski zależne od wody podziemnej. Ośiem gatunki sa wymienione w załączniku II w dyrektywywie siedliskowej tego obszaru FFH. Są to typowe gatunki Trzepla zielona, bóbry i wydry i rodzaj piskorzu (Misgurnus).“

W ramach całodniowej ekspedycji rowerowej członkowie oraz przyjaciele zespołu „Arbeitskreis Hallesche Auenwälder“ (Zespól Lasów Łęgowych w Halle) 18. maja 2016 przeprowadzili inspekcję w wiekszości 15,5 kilometrowym biegu Nysy blisko dwoma miastami Görlitz i Zgorzelcem. Szczególnie uderzający najpierw był wrażenie, że charakter Nysy Łużyckiej dookoło miejskich terenów ma biega bardziej naturalne a także barzdiej odległe od naturalnego stanu. Obszar blisko wiaduktu jest szczególnie ciekawy. Wiadukt obejmuje 35 metrów wysokości i 475 metrów szerokości. Został zbudowany w latach 1844-1847, odpadł w 7. maja 1945 i został ponownie zbudowany 22. maja 1957. Na terenie wiaduktu bardziej naturalne odcinki mogą być rozpoznane. Są niezabudowane brzegi i koryta, kóre skadają sie rózych rodzajów wierzby iglastego i z róznych dzew drewna miękkiego, jak n.p. niwa z angielskim dąbem, jesionem i wiązem. Flora herb polegające n.p. z pokrzywy, jasnoty białej, bnca czerwonego. Niezapominajki dopełniają obrazu. W dół rzeki poniżej mostu staromiejskiego członkowie znów uznają odcinki bardziej naturalne, które w dalszym przebiegu wyraźnie widac.

Jednak bariery takie jak jaz kamieniowy Młynu Czterokołowego/ Trójkołowego/w Görlitz/w Zgorzelcu powodują przeszkodę w rozwoju przepuszczalności rzeki, jej możliwości rozwoju morfologicznego, a także w ich przestrzeni wzbierającej połączony z większą absorpcją tlenu przy wysokszą prędkością wody. Według oceny AHA wymagany jest opracowanie badawnego założenia, aby spełniać zarówno potrzeby i wymagania realizacji europejskiej Ramowej Dyrektywy Wodnej (RDW) oraz uznanie uzyskania sposoby elektroenergetycznych. To samo odnosi się do elektrowni wodnej pomiędzy Ludwigsdorf i Jędrzychowicy.

Odcinek rzeki między śródmiastami Görlitz/Zgorzelec i Jędrzychowicy do ujścia rzeki „bezimiennej“ w Nysę Łużycką jest sukcesywny las łęgowy skadąjcej się z jednej strony z dzew miękkiego drewna z różnych gatunków wierzb, z drzew twardego drewna z dobrym przedszkolem angielskiego dąba i jesiona a z drugiej strony są ƚąka z bylinami wysokimi nitrofylnimi a także rola intensywnie używane. Rozwijające sie lasy łęgowe zdawiają się służyć bobrom jako pożywność i miejsce produkcji materiałów budowlanych. Te bardziej naturalne, sukcezywny roswój lasu łęgowege trzeba w opinii AHA chronić i zabezpieczyć. Na stronie saksońskiej nadal wyraźnie naznaczyć liczne zakręta rzeki w kierunku Ludwigsdorf. AHA proponuje, żeby naukowo badać, czy wyposażenie flory i fauny oraz hydrologia i struktura można podłączyć do biegu Nysy albo czy tego pojawia sie ozsądnie.

Jednak z wielkim niepokojem uczestnicy wycieczki AHA obserwują masowe rozprzestrzenianie rdestowieca ostrokończysty (Reynoutria japonica). Te gatunki roślin masywnie wypierają florą zgodniącą sie z miesjcem/biotopem. Według AHA ograniczenie i odpychanie rdestowieca ostrokończysty jest pilnie potrzebne. AHA oczywiście jest gotowy korzystnie wnosić swoją zdobywaną wiedzę i doświadczenie w tej sprawie.

Prawdopododobnie jako część projektu „Przygoda Nysa – zagospodarowanie turystyczne niemiecko-polskim regionie przygranicznym – Etap 2 – poprawa i rozwój infrastruktury turystycznej“, szlaki rowerowe i spacerowe w szerokim zakresie zostali asfaltowane. Co z jednej strony przyniosł ze soba ulepszenie jakośći jazdy na rowerze, z drugiej strony spowodowało kolejne uszczelnianie powierzchni gruntu i rozcinanie krajobrazu i środowisku naturalnego. Takie zamknięte powierzchnia często wskazują sie jako bariery nie do pokonania dla małych i bardzo małych zwierząt, co jeszcze pogarsza się przy silnym świetle słonecznym i połączone z tym ogrzewaniem asfaltu. Uczestnicy wycieczki AHA obserwowali także częściowe wykorzystanie szlaków jako drogi dla samochodów.

Z tego powodu istnieje pilna potrzeba a związane z tym interes, żeby angażować się w ochronę, rozwój i opiekę dla Nysy i jej dopływów, jego obszarów zalewowych także jak przyległe częścia krajobrazu.

Bardzo ważnym podstawem za to mogł by stanowić dokument „Hydrologiczne oraz ekologiczne studia w współpracy z związku z wdrożeniem unijnej dyrektywy ramowej w ozpatrzeniu rehabilitacji obszaru wydobycia węgla brunatnego w zlewni Nysy w Saksonii“.

Ponadto AHA mógł sobie wyobrazić tworzenie niezawodowej grupy regionalnej Görlitz i Zgorzelec.

Osoby zainteresowane dodatkowymi informacjami na temat celów i działań AHA oraz do jego wyobraźnii do utworzenia grupy regionalnej Görlitz i Zgorzelec, mogą kontaktować się pod następującymi adresami:

Arbeitskreis Hallesche Auenwälder e.V. (AHA)
Zespól Lasów Łęgowych w Halle (Saale)

Große Klausstraße 11
D- 06108 Halle (Saale)
Tel.: 0049 345-2002746
Faks:. 0049 1805-684 308 363
Email: aha_halle@yahoo.de
Internet: http://www.aha-halle.de

Arbeitskreis Hallesche Auenwälder e.V. (AHA)
Zespól Lasów Łęgowych w Halle (Saale)

Grupa Regionalna Lipsk i okolice
Otto Adam-Straße 14
D- 04157 Leipzig
Tel.: 0049 176-84001924
Faks:. 0049 1805-684 308 363
Email: aha_halle@yahoo.de
Internet: http://www.aha-halle.de

Zdjęcia Andreas Liste

Schreibe einen Kommentar

Deine E-Mail-Adresse wird nicht veröffentlicht. Erforderliche Felder sind mit * markiert.

*